De bevrijding |
| De bevrijding in zicht |
|
|
De bevrijding van Europa begon op D-Day, 6 juni 1944. Toen landden de geallieerde legers in Frankrijk. Daarna trokken ze op richting Nederland.
Veel Nederlanders dachten (hoopten) dan ook dat de oorlog snel zou zijn afgelopen. Maar dat liep anders. Het lukte de geallieerden niet om in september 1944 Arnhem in handen te krijgen. En dat was wel heel belangrijk want daar lagen de belangrijke bruggen over de grote rivieren. En die bruggen waren nodig om snel verder kunnen gaan met de bevrijding van Nederland.
Na het verlies van de Slag om Arnhem was Nederland verdeeld in twee stukken. Een deel in het zuiden dat bevrijd was en noord en west Nederland dat nog bezet was. |
| De bevrijding | |
|
Vanaf september 1944 werd het zuiden van Nederland stukje voor stukje bevrijd. Noord-Brabant, Limburg en Zeeland waren de eerste vrije Nederlandse provincies.
Maar voor het nog bezette deel van Nederland moest het ergste nog komen. De mensen waren moe en verzwakt na bijna vijf jaar bezetting. En toen begon er nog eens een hele strenge winter. Vooral in de steden werd honger geleden.
Duizenden mensen trokken erop uit om voedsel te vinden. Ze liepen of fietsten soms meer dan honderd kilometer voor een kilo aardappelen. Want op het platteland en vooral in Friesland en Groningen was wel voldoende voedsel. Een paar duizend kinderen uit de grote steden werden naar Friesland gebracht om daar wat op krachten te komen. Als dat niet gebeurd was, waren ze vast en zeker van de honger gestorven.
Tijdens de hongerwinter van 1944-1945 stierven zo'n 15.000 Nederlanders van de honger. |
![]() |
|
Pas in het voorjaar van 1945 begonnen de geallieerden met hun opmars richting Noord-Nederland. Friesland werd in de maand april bevrijd. Op 15 april was (vrijwel) de hele provincie bevrijd. Vijftien april is dan ook de officiële bevrijdingsdag van Friesland.
Op 5 mei 1945 gaf het hele Duitse leger in Nederland zich over. In hotel de Wereld in Wageningen werd de capitulatie (overgave) ondertekend. Nederland was weer vrij!
|
|
Feest! Feest? |
|
![]() |
Overal barstten de bevrijdingsfeesten los! Optochten, dansen, parades en versierde straten! Nederland was vrij! Iedereen vierde feest!!! Iedereen?? ... Neen er waren genoeg Nederlanders voor wie de bevrijding niet een feest was.
Zij waren verdrietig om al die slachtoffers en vermisten. De oorlog in Nederland was dan wel voorbij, maar de pijn van het verlies zou blijven, soms een heel leven lang...
En dan waren er natuurlijk nog de Nederlanders die hadden samengewerkt met de Duitsers. Zij werden gevangen genomen en gestraft en vieren dus geen feest.
|
| Literatuur: Een Tweede Wereldoorlog G. Koopmans. Leeuwarden, 1997 Friesland en de Tweede Wereldoorlog J.J. Huizinga. 1996 Leeuwarden Bezettingstijd in Friesland deel I t/m III P. Wijbenga. 1995 Leeuwarden |
Afbeeldingen: De afbeeldingen van voorwerpen en de foto's zijn afkomstig uit het fotoarchief van het Verzetsmuseum Friesland. Mocht iemand menen rechten te kunnen laten gelden, neemt u dan contact op met het museum. |
|