De Nationaal Socialistische Beweging
De NSB voor de oorlog

De NSB (Nationaal Socialistische Beweging) was een politieke partij die in 1931 werd opgericht door Ir. Anton Mussert. Voor Mussert waren Hitler (de leider van de Nazi-partij in Duitsland) en Mussolini (de leider van de fascistische partij Italië) grote voorbeelden.

De NSB leek dan ook sprekend op die partijen. Wat er in Duitsland en Italië gebeurde, zo zou het in Nederland ook moeten, de NSB wilde alles gewoon nadoen.

Maar de NSB kreeg niet veel aanhangers, de meeste Nederlanders voelden wel aan dat er weinig goeds van die partij te verwachten was.

 
De NSB tijdens de bezetting 1940 - 1945

Tijdens de bezetting van Nederland werkte de NSB samen (dat heet met een moeilijk woord 'collaboreren') met de Duitsers. De NSB was in de oorlog de enige politieke partij in Nederland, alle andere partijen waren verboden.

De Duitsers vonden dat de NSB eigenlijk niet zo veel voorstelde en Mussert al helemaal niet. Toch waren NSB-ers voor de Duitsers wel belangrijk als 'betrouwbare' Nederlanders. Dus benoemden ze zoveel mogelijk NSB-ers op belangrijke plaatsen, bij de politie of als burgemeester maar ook als ambtenaren op het gemeentehuis.
Nationale Jeugdstorm

Net als de Nazi-partij in Duitsland had de NSB ook een jeugdafdeling, de Nationale Jeugdstorm. De Jeugdstormers, jongens en meisjes tot 18 jaar, werden opgevoed met de ideeën van de nazi's. Ze kregen een eigen uniform, voor de jongens compleet met een dolk. Zo marcheerden ze door straten. Verscheidene Jeugdstorm-jongens kwamen als ze achttien jaar waren geworden in het Duitse leger terecht.

 

Tijdens de bezetting werden de meeste NSB-ers en hun kinderen met de nek aangekeken. Landverraders, daar ging je niet mee om! Kinderen van NSB-ers, daar speelde je niet mee!
De NSB na de oorlog
Toen de oorlog voorbij was, werden alle collaborateurs opgepakt en gestraft voor hun samenwerking met de bezetter. Ook lang na afloop van de oorlog werkte deze straf door. Landverraders, daar ga je niet mee om! Kinderen van NSB-ers, daar speel je toch niet mee!
Literatuur:

Een Tweede Wereldoorlog
G. Koopmans. Leeuwarden, 1997

Friesland en de Tweede Wereldoorlog
J.J. Huizinga. 1996 Leeuwarden

Bezettingstijd in Friesland
deel I t/m III
P. Wijbenga. 1995 Leeuwarden

Literatuurlijst VMF

 Afbeeldingen:

De afbeeldingen van voorwerpen en
de foto's zijn afkomstig uit het
fotoarchief van het Verzetsmuseum
Friesland.




Mocht iemand menen rechten te
kunnen laten gelden, neemt u dan
contact op met het museum.

Internet: 

Terug naar de lijst met onderwerpen